بسم الله الرحمن الرحیم
گاهنامه
فرهنگی، تربیتی
{معراج}
تهیه کننده :
مدرسه راهنمایی نمونه مهین کریمی
فهرست :
مقدمه .................................................................................4
سخنان زیبا و ماندگار ........................................................5
توصیه به والدین ...............................................................6
تعریف اضطراب ................................................................7
علل و عوامل خشونت .......................................................8
افت تحصیلی چیست ؟.....................................................10
عوامل موثر بر افت تحصیلی ...........................................10
پیشنهاداتی به معلمان جهت ایجاد انگیزه .....................13
مهارتهای صحیح مطالعه ..................................................15
مقدمه :
آیا می دانید ، که انسان موجودی بسیار عجیب و در عین حال قدرتمند می باشد ؟ آیا می دانید، انسان می تواند به جایی برسد که هر چیزی را اراده کند ، انجام بدهد بتواند انجام بدهد ؟ آیا می دانید تمام امکانات دنیا در اختیار اوست تا به خواسته هایش برسد ؟
بله انسان وصل است به قدرت لایزالی به نام روح خداوند متعال (( ونفخت فیه من روحی) ) و این چشمه ی بی انتها ی الهی به انسان نیرو و توان می دهد پس ناتوانی ، عجز ، بی حالی ، سستی و تنبلی برای انسان معنا ندارد .
¯ انسانها در سایه ی اعتماد به نفس و باور خود به علاوه ی تلاش و پشت کار به موفقیت می رسند شما فردی را سراغ ندارید که بدون اتکا به این دو فاکتور به جایی رسیده باشد یا موفقیتی به دست آورده باشد .
¯ جملاتی مثل : درس زیاد می خوانم اما نمره خوبی نمی گیرم ، درس را که می خوانم فردای آن روز به خوبی به یاد نمی آورم ،برای امتحان نباید کمتر از دوبار بخوانم چون اگر یک بار بخوانم فراموش می کنم ، با اینکه دوست دارم بخوانم اصلا بلد نیستم چگونه بخوانم را زیاد شنیده اید .
¯ بهترین روش مطالعه یا کتاب خوانی ، روشی است که خواننده در آن بتواند ،زیبائی های چیزی را که می خواند، دریابد و به هنگام لزوم معایب آن را بفهمد و از این راه پرورش و ممارست حاصل می گردد .
¯ (( امیل فاگه )) نویسنده فرانسوی اعتقاد دارد که باید در خواندن و مطالعه استقامت داشته باشیم . استقامت لجاجت نیست بلکه نوعی بردباری است که ذوق ما را می پرورد و درک ما را عمیق می کند .
¯ ( مون تتی ) می گوید برای وصول به عمق معنای یک مطلب خوب باید آن را دوبار بخوانیم و با آن ارتباط برقرار کنیم .
سخنانی زیبا و ماندگار :
v ای آدمیزاد تا آن هنگام که در تحت قدرت و سلطنت من هستی از شکوه هیچ کس پروا مکن .
v ای آدمیزاد تا آن هنگام که خزانه ها از ارزاق پر دارم از نرسیدن روزی خویش نگران نباش .
v ای آدمیزاد به کس دیگر دل مبند و بدان هر وقت مرا جویا شدی نیکوکار و نزدیک به خود،خواهی یافت .
v ای آدمیزاد تا آن زمان که هنوز از صزاط نگذشته ای از خشم من ایمن منشین .
v ای آدمیزاد به حق خود سوگند که من دوستدار توام پس به حقی که به تو دارم سوگند دوستدار من باش.
v ای آدمیزادهمه چیز را به خاطر تو آفریدم و تو را به خاطر عبادت خود پس مبادا از آنچه آفریده ام در گذری .
v ای آدمیزاد هر کس تور را برای خویش می خواهد اما من تو را برای خودت می خواهم پس از من مگریز .
v ای آدمیزاد اگر به آنچه روزی ات کردم راضی و خشنود باشی ؛ تن خویش را در آسایش و راحتی نهاده ای و انسان سزاوار و ستوده ای هستی ولی اگر به قسمت من رضایت ندهی چنان دینار بر تو مسلط سازم که همچو چوپانی که حیوان وحشی یابد، در بیابان حیران و سرگردان به هر حال برتر از آنچه روزی بر تو قسمت کرده ام دست نخواهی یافت که انسانی بس ناسزا و ناشایسته ای ٪
¯ هیچ می دانید پرورش نیکوی فرزندان شما با محبت /تشویق به موقع / ورزش و تفریح / راهنمایی و مشاوره / بالا بردن اعتماد به نفس /ایجاد محیطی امن در خانه و ... امکان پذیر است ؟
¯ هیچ می دانید برای تشویق به استقلال کودکان باید :
1- امید را از دست ندهید 2- بیش از اندازه سوال نکنید 3- بگذارید کودکان خود انتخاب کنند 4- برای تلاش کودکان احترام قائل شوید 5- در پاسخ گویی به سوالات عجله نکنید 5- کودکان را تشویق کنید تا از منابع بیرون خانه استفاده کنند .
تعریف اضطراب :
علی رغم باور عمومی ، اضطراب به معنی واقعی کلمه ، عاملی مشکل ساز نیست ، بلکه عامل بسیاری از پیروزیها می باشد . فرد بدون داشتن اضطراب نمی تواند به موقعیت های بهتر و موثرتر برسد . اما نوع شدید آن که غیر قابل تحمل باشد ، برای فرد ایجاد مشکل خواهد کرد . اضطراب در واقع ، واکنش در مقابل خطری که وجود خارجی ندارد می باشد .
شایع ترین اختلالات اضطرابی در کودکان و نوجوانان عبارتند از :
اضطراب جدایی ، اضطراب امتحان و ترس از مدرسه .
برای اینکه نوجوانی دچار اضطراب شدید نشود یا اضطراب او ادامه پیدا نکند اقدامات زیر مفید است :
¯ والدین باید گرایش فرزند خود به همسالان را به درستی درک کنند ، زیرا این یک نیاز طبیعی است که بخواهد مورد توجه و حمایت همسالان قرار گیرد .
¯ والدین با نوجوان در مورد گزینش دوست توافق کنند تا دچار تعارض نشود و پنهان کاری نکند .
¯ باید سعی کنند به طور منطقی با نوجوان روبه رو شوند و در وقت مناسب با گفتگوی ملایم و استدلال ، او را متوجه نتایج نا مطلوب بعضی از معاشرت ها کنند .
¯ والدین و مربیان برای دوستان نوجوان باید اعتبار و احترام قائل باشند .
¯ والدین ، مربیان و ... باید در همه ی مواقع به خصوص در برابر همسالان ، احترام و شخصیت نوجوان را حفظ کنند .
تعریف پرخاشگری :
فردی که جایگاه خود را در این دنیا به درستی درنیافته است ، کسی که از نعمت یک خانواده آرام و منسجم محروم است ، کسی که طعم طلاق و جدایی پدر و مادر چشیده ، کسی که همیشه به دلیل فقر فرهنگی و اقتصادی همیشه تحت فشار بوده است؛ پرخاشگر ، خود آزار و دیگر آزار می شود . او می خواهد دنیا به خاطر بی رحمی هایش بخاطر توزیع ناعادلانه امکانات انتقام بگیرد .
علل و عوامل خشونت در دوران دانش آموزی و نوجوانی :
1- الگو پذیری از والدین :
یکی از دلایل بسیار مهم پرخاشگری در کودکان یادگیری است یعنی چنانچه پدر و مادری خلق و خوی عصبانی و پرخاشگری داشته باشند مسلما فرزندانشان نیز پرخاشگر خواهند شد .
2- دانش آموزان ناکام پرخاشگر می شوند :
ناکامی یکی از مسائلی است که به پرخاشگری می انجامد . وقتی به هدف خود دست نیابد و ناکام شود یکی از رفتارهایی که از او سر می زند پرخاشگری است .
3- اضطراب و پرخاشگری :
دانش آموزان مضطرب نمی توانند، آرام باشند، آنها رفتارهایی پرخاشگرانه از خود بروز می دهند البته بلافاصله پشیمان می شوند و عذر خواهی می کنند و اگر از آنها بپرسیم چرا عصبانی هستی خواهد گفت : نمی دانم .
4- پرخاشگری نشانه ای از تضادهای درونی :
در دوگانگی و تضادهای درونی قرار می گیرند . یا بهتر بگوییم ، بر سر دو راهی هایی گیر می کنند و نمی دانند کدام راه را انتخاب کنند و این حالت آنها را دچار اضطراب و خشم می کند . به دانش آموزان خود کمک کنیم که دردو راهی های زندگی ، مدت طولانی قرار نگیرند . آنها بایستی به سرعت و با دقت درست ترین کار را انجام دهند ٪
توصیه هایی به افراد پرخاشگر :
باید به این افراد بیاموزیم که عملاً و واقعاً همه ی انسانها نمی توانند از سهم یکسانی در این دنیا بهره مند شوند و برای مقابله با این تفاوت ها نباید در پی انتقام از کسی بود . بلکه باید سعی کنیم در سایه تلاش و کوشش موقعیت خود را بالا ببریم و به موقعیتی که در حسرتش بودیم ، برسیم ، همچنین می توان با خانواده ی فرد پرخاشگر صحبت کرد تا شاید راهی برای بهبود روابط آنها پیدا کرد چرا که حتماً این پرخاشگری ریشه ای هم در خانواده دارد . از آنجا که ناهنجاری عوامل نامحدودی دارد ، یک معلم نمی تواند همه را از بین ببرد ولی می تواند در رفع پیامدهای آن نقش موثری داشته باشد و حدالامکان آن را تقلیل دهد٪
افت تحصیلی چیست ؟
افت تحصیلی کاهش نسبی فعالیت درسی و مطالب یک دانش آموز در یک دوره نسبی در مقایسه با دوره ی نسبی قبل از آن می باشد . مثلاً کسی که طی سه ماه نمرات در حد 15 داشته اما در دو هفته اخیر در تمامی یا تعدادی از دروس نمرات حدود 12 کسب کرده ، می گوییم در حال حاضر نسبت به سه ماه پیش افت تحصیلی دارد. منظور از آوردن کلمه ی نسبی این است که افت تحصیلی تنها شامل دانش آموزان ضعیف نیست حتی کسی که چند ماه پیش نمرات حدود 18 داشته است . اگر در حال حاضر نمرات حدود 16 کسب می کند ، دو نمره نسبت به دوره قبل افت دارد .
عوامل موثر بر افت تحصیلی :
1- عوامل مربوط به خود دانش آموز :
-عوامل فیزیولوژیکی و جسمی مانند ضعف بینایی و شنوایی و ...
- عوامل ذهنی و روانی مانند میزان هوش و قدرت حافظه و سلامت روانی .
-نداشتن هدف واقعی و عینی و روشن از تحصیل.
-عدم انگیزش درونی برای تحصیل و مطالعه .
- نداشتن اعتماد به نفس کافی .
-ضعف اراده در تصمیم گیری های تحصیلی و مطالعه و اجرای تصمیمات .
-عدم برنامه ریزی دقیق از لحاظ زمان و میزان مطالعه روزانه .
-نداشتن روش مناسب برای دروس مختلف
- مهارت های مطالعه نادرست .
2- عوامل مربوط به خانواده :
- اختلاف خانوادگی و خانواده آشفته ، طلاق فیزیکی یا روانی والدین، وجود نامادری یا نا پدری و ...
- اختلاف فرزندان با خانواده مانند لجبازی با والدین و اعتراض به جو خانواده .
- وابسته و متکی نمودن فرزندان به والدین در امور درسی و تکالیف منزل از دوران ابتدایی .
- تحقیر ، سرزنش و مقایسه نادرست فرزندان با همسالان موفق و در نتیجه پایین آوردن اعتماد به نفس و خود پنداری آنان .
- تغییرات منفی در خانواده مانند ورشکستگی سیاسی و اقتصادی و اعتیاد و ...
- تغییر در جهت ارتقاء سریع و غیر مترقبه سطح اقتصادی و اجتماعی خانواده و از خود باختگی و غافلگیر شدن فرزندان و انواع انحرافات .
3- عوامل مربوط به مدرسه :
- گروه همسالان مانند مزاحمت و شوخی های نابجا در کلاس درس .
- رفتارهای نامناسب عوامل اجرایی مدرسه مانند مدیر ، معاونین ، دبیران و مشاور .
- جو عمومی حاکم بر مدرسه از لحاظ درسی مانند سخت گیری بیش از حد دبیران در دادن نمره به خاطر فرض کردن سطح علمی
مدرسه یا همرنگ شدن دانش آموز با سایر دانش آموزان ضعیف با فرض اینکه همه دانش آموزان مدرسه ضعیف هستند .
4-عوامل مربوط به اجتماع :
-دوستان ناباب
-استفاده نادرست از کلوپ های ورزشی ، بدن سازی ، بیلیارد و ...
- استفاده نادرست از کافی نت ها و گیم نت ها گذراندن وقت زیاد در خیابانها و خارج از منزل .
پیشنهاداتی به معلمان جهت ایجاد انگیزه :
1- تشویق زبانی : گاهی تشویق لفظی معلم مانند : احسنت /آفرین /بسیار خوب از هر شیوه انگیزشی دیگر موثر تر است .
2- کاربرد آزمون و نمره :
معلم هر دو هفته یکبار از درس های داده شده امتحان بگیرد .
3-انگیزش حس کنجکاوی:
تحریک حس کنجکاوری دآنش آموز .طرح سوالی که دانش آموز برای یافتن پاسخ، به تلاش و کوشش فکری بپردازد .
4-اهمیت شبیه سازی و بازی :
وقتی درس با تفریح و بازی همراه باشد، شاگردان به آموختن آن علاقه بیشتری پیدا می کنند .
5- علاقه معلم به درس :
وقتی شاگرد ببیند معلم با علاقه درس می دهد، دانش آموز با جدیت و علاقه به درس گوش می دهد .
6- اتاق درس دل انگیز :
کلاس از نظر وسعت / آسایش / نور / تهویه هوا / باید مناسب باشد .
7- تاثیر مسابقه :
می توان میان دانش آموزان به گونه مطلوب مسابقه گذاشت ولی بهترین مسابقه ، مسابقه ای است که دانش آموز با خود گذاشته و خود را نسبت به روز قبل و هفته قبل بسنجد .
8- دریافت جایزه :
به دانش اموزی که در کارش پیشرفت مثبت کرده است ،جایزه بدهیم .
9- پرهیز از تبعیض :
تبعیضی که معلم نسبت به دانش آموزان روا می دارد با عث دلسردی دانش آموزان می شود .
10- ایجاد نگرانی :
تشویش یا نگرانی نیز در مواردی فرد را وادار به کار و فعالیت می کند ولی باید به صورت دقیق برنامه ریزی شود .
11- تغییر به عنوان پیشرفت :
دانش آموز باید اعتقاد پیدا کند که تغییر و تحول نشانه ی پیشرفت است
12- ارتباط درس با زندگی :
معلم باید به اهمیت و اعتبار درس خود بپردازد وفرا گرفتن درس با حل مسائل زندگی را به هم ارتباط دهد ٪
مهارتهای صحیح مطالعه :
مطالعه با فاصله :
-مطالعه بی وقفه و مستمر موجب خستگی و بیزاری از مطالعه می شود – عدم مطالعه در کنار وسایل صوتی و تصویری روشن
- لب خوانی به جای بلند خوانی
- مطالعه در حال نشسته و آرامش به جای حالت حرکت و قدم زدن .
- مطالعه به موقع و بیدار نماندن درشب برای حضور مناسب در کلاس یا جلسه امتحان روز بعد
-مطالعه نکردن در موقع خستگی .
- عدم مطالعه طوطی وار .
- مطالعه نکردن با حالت افسردگی
- شروع مطالعه از مطالب آسان به مشکل .
-مطالعه نکردن در حالت نگرانی و اضطراب .
